Mensen en dieren zijn niet gelijk en hebben niet dezelfde rechten, laat staan plichten. Niet voor niets vinden we de mens terug aan de top van de voedselketen. Mensen eten dieren, niet andersom. Wij maken de dienst uit en wij bepalen wat er gebeurd. Het kan zomaar iemands stelling zijn…..

Een andere zienswijze legt minder de nadruk op eventuele natuurlijke rechten, maar de verantwoordelijkheden die daarbij horen. Bovenaan de voedselketen staan, betekent echter ook dat we voor een heel groot deel afhankelijk zijn van dieren. Een verantwoording hebben om dat wat leeft en bloeit in stand te houden, te beschermend, ja zelfs te bewaken!

De kip en het meisje

Ik blijf verbaasd staan en zie hoe het meisje van haar fiets afstapt, de mand neergooit en de fiets tegen het muurtje van de buitenkeuken plaatst. In de mand tel ik 15 kippen die duidelijk nog leven, maar waar nog maar weinig spirit in zit. Ze maken dezelfde geluiden als elke ander kip, maar op een meer jammerende manier.

Het meisje sleept de mand met kippen (letterlijk) naar de keuken, opent de gevangenis, trekt er een kip uit, draait met een vloeibare beweging de nek  om en begint routinematig met veren plukken.

“Zo, hallo! Had je niet even kunnen waarschuwen?!’, denk ik.

Terwijl ik stomgeslagen de handelingen van het meisje bekijk, vraag ik me af hoe dat eigenlijk aanvoelt: de nek van een kip omdraaien.

Leuk! Vissen vangen…..

Mijn gedachten dwalen terug naar een paar jaar eerder. Vissen met een groep Malediefse vissers. Geen idee wat voor vis het precies was, maar ze waren lang, glad en verdraaid moeilijk te vangen. Althans, voor mij dan. De vissers floepten zonder enige moeite de ene na de andere vis uit het water. Het duurde mij ruim 40 minuten voordat ik met veel geklooi mijn eerste vis triomfantelijk aan boord wist te halen.

Natuurlijk met hulp, verwijderde ik de haak uit de bek van het dier. Ik pakte het beest met beide handen beet en probeerde naar voorbeeld van de vissers, het beest de nek om te draaien.

Dat lukte voor geen meter en doordat het beest maar bleef tegensputteren, gleed het uit mijn handen. Verslagen blafte ik tegen een van de vissers: ‘You do it’.  Dat was echter onaanvaardbaar.  De man pakte de vis op, stopte het terug in mijn hand, positioneerde mijn handen op de waarschijnlijk meest effectiefste plaats en zij: ‘Come on, Michael! You can do it!’.

We denken, voelen en vinden nu anders….

Ik had medelijden met de kippen in de mand. De manier waarop ze naar het schavot werden gebracht, het lot dat hen stond te wachten en de manier waarop de executie plaatsvond. Maar ik had ook trek….in kip. Dus liep ik weg.

Steeds meer mensen houdt zich intensief bezig met het beschermen of zelfs bewaken van de flora en fauna om ons heen. Vanuit een gevoel van ethiek of empathie of vanuit de wetenschap dat het beschermen van flora en fauna zowel onze verantwoording als primaire overlevingsstrategie is.

Steeds vaker worden we geconfronteerd met de gruwelijke omstandigheden waarin dieren leven of schrikbarende methoden waarmee dieren worden vangen, getraind of gedood. Dit heeft in Nederland en andere westerse landen al voor de nodige veranderingen gezorgd.

Wetten zijn aangepast en leefomstandigheden van slachtvee verbeterd. Er zijn (strengere) voorschriften gekomen voor methoden waarop dieren worden gevangen en gedood. Leeuwen, tijgers en olifanten zijn uit de meeste circussen verbannen.

De manier waarop we met dieren omgaan is voorgoed veranderd. Wat echter nauwelijks is veranderd, is de gedachte dat mensen nu eenmaal omnivoren zijn en dus vlees eten. Zolang dieren op een diervriendelijke manier worden gekweekt, verzorgd en worden gedood, accepteren we hun onvermijdelijk en noodzakelijk lot.

Dat is anders wanneer dieren worden ingezet puur om ons, mens aan top van de voedselketen, te entertainen.

Wanneer is iets entertainment?

De lijn tussen entertainment waarbij dieren worden ingezet of juist worden beschermd blijkt soms flinterdun. Is een dierentuin een attractie of juist een manier om voortbestaan te garanderen? Hoe is een rusthuis van olifanten nog steeds iets goeds, wanneer het rusthuis onderhouden wordt met geld dat bezoekers betalen om olifanten te mogen zien of verzorgen?

In hoeverre is het verteerbaar dat er op wilde dieren worden gejaagd omdat er juist teveel van zijn in een bepaald gebied en daardoor andere dieren in de gevarenzone terechtkomen? En als zoiets al goedgekeurd wordt, is het dan automatisch ook geen probleem om de karkassen te gebruiken voor het vervaardigen van souvenirs, medicijnen of voedsel?

Meedoen of niet?

Wanneer we op vakantie zijn, willen we ons doorgaans minder druk maken of zelfs helemaal niet bezighouden met ingewikkelde vraagstukken….over wat dan ook. Onvermijdelijk worden we in sommige delen van de wereld geconfronteerd met allerlei vormen van dierenleed. We zien aapjes trucjes doen,  kunnen ritjes maken op olifanten en kamelen, staan stil bij slangenbezweerders of worden verrast met dansende beren op de weg.

We voelen, we denken en we vinden er wat van. We snappen dat we te gast zijn in een ander land, waar mensen anders met dieren omgaan dan wij tegenwoordig gewend zijn.  We realiseren ons dat we uiteindelijk slechts een simpele keuze hoeven te maken: meedoen of niet meedoen?

De keuze die we uiteindelijk maken, zal voor een groot deel afhankelijk zijn van de manier waarop we aankijken tegen de veranderingen die wij in Nederland.

Wat vinden we zoal?

Sommigen vinden dat we inmiddels veel te ver zijn doorgeschoten in de manier waarop we met dieren omgaan. Massale verontwaardiging over de dood van een hamster, hond of kat vinden ze overdreven en zelfs hypocriet.

Anderen vinden dat we nog niet ver genoeg gaan. Dat we misschien in Nederland onze dierenzaakjes geregeld hebben, maar dat er de rest van de wereld nog heel veel onnodig dierenleed bestaat. Dat we zelfs over de grens een vuist moeten maken en ook in andere delen van de wereld op moeten komen voor dierenrechten of tegen dierenleed.

En de meeste mensen…..

Die hanteren gewoon een dubbele standaard  Omdat het makkelijk is, maar vooral omdat ze vaak niet beter weten. Ze lopen bijvoorbeeld tijdens hun vakantie tegen een dansend aapje aan, blijven natuurlijk even staan, zodat ze een foto kunnen nemen van het tafereel. Die wordt vervolgens met Jan en Alleman gedeeld zodat ook mensen 5000 kilometer verderop hun afkeer kunnen laten horen.

Tijdens het fotograferen en sharen,, blijven ze natuurlijk wel staan. Er zouden immers zomaar nog meer gruwelijkheden vastgelegd kunnen worden. Hun afkeer maken ze duidelijk door onafgebroken met het hoofd te schudden. Het beste moment om demonstratief weg te lopen is wanneer er een duit in het petje, zakje of mandje wordt verwacht.  Tijd voor de lunch…..

Aangekomen bij het lokale eettentje, genieten ze van een overheerlijke kipschotel.. Dat die kip twee dagen lang, pootjes samengebonden, ondersteboven heeft gehangen op de boerderij, weten ze niet. Willen ze waarschijnlijk ook niet echt weten. Net zoals ze niet willen weten dat de boerderij zich zes kilometer verderop bevind en de kippen, half-seniel en samengebundeld achterop de scooter bij het restaurantje, zijn afgeleverd en daar pas middels een snelle handbeweging uit hun lijden worden verlost.

Kennis van zaken

Mensen die de rechten van dieren over de grens willen aanpakken, zullen er wat mij betreft alles aan moeten doen om in ieder geval kennis van zaken te hebben. Weten hoe de vork echt in de steel zit en dan pas anderen overladen met hun idee van wat goed of slecht is.

Ik ben dol op dieren, terwijl ik er op hetzelfde moment ook een hekel aan heb.

Zolang ik ze mag bekijken, ik me over hun gedrag, uiterlijk of zelfs alleen al hun aanwezigheid mag verbazen, ben ik er dol op. Ik kan helemaal opgaan in de natuur en intens genieten van alles dat leeft en bloeit. Het maakt dan ook weinig uit of het om een olifant, een slang, mier of muis gaat.

Dringen ze echter ongewenst mijn wereld binnen en verstoren ze mijn plannen, mijn humeur of mijn veiligheid, dan verandert het plaatje heel snel. Straathonden- en katten die maar blijven blaffen en mauwen, koeien die opeens opduiken, apen die veel te dichtbij komen, vogels, kikkers en krekels die om 5 uur in de ochtend mijn slaap verzieken.  Ik wordt daar zelden vrolijker van.

Dieren spelen in mijn leven geen prominente rol. Ik eet ze, kan om ze lachen, ze bewonderen en van ze genieten. Ik zie best dat mensen het leuk vinden om bijvoorbeeld een ritje op de rug van een olifant te maken of met dolfijnen te zwemmen, maar weet dat dit (in de westerse wereld) steeds als een grotere doodzonde wordt gezien.

Waarom mensen die zo ageren tegen dat diervertier geen probleem hebben met het houden van honden en katten als huisdier, paardrijden, tropische vissen, slangen, spinnen en wat al niet meer in een vierkant glas houden, snap ik dan weer wat minder goed en vind ik zelfs ietwat hypocriet.

Op de meeste dilemma’s heb ik inmiddels wel mijn eigen antwoord gevonden. Maar wel of geen attracties met dieren bezoeken of eraan meedoen, blijft voor mij een lastig reisdilemma. Ik zal hierbij in elke situatie mijn eigen moreel kompas raadplegen om te bepalen of wat ik zie, waar ik aan meedoe en wat ik direct of indirect mede in stand houd wel door de beugel kan.