Een groeiend aantal mensen kiest ervoor om zich tijdens hun welverdiende vakantie in te zetten voor kinderen in (meestal) onderontwikkelde landen door vrijwilligerswerk te doen. Zij geven Engelse les, organiseren spelletjes, maken muziek of helpen mee met andere activiteiten.

Ze werken met kleuters, scholieren, studenten, minder-valide kinderen, zieke kinderen, kinderen uit oorlogsgebieden, straatkinderen en soms met slachtoffers van huiselijk of seksueel geweld. Veel van deze vrijwilligers hebben geen specifieke opleiding in het werken met kinderen gevolgd, geen specifieke kennis van de problematiek waarmee ze te maken krijgen en vaak weinig tot geen eerdere ervaring in het werken met (kwetsbare) kinderen.

Sla mijn verhaal over en lees verder

Zes weken lang leve de lol!

In mijn geboortestad Dordrecht organiseert de Stichting VakantieKinderFeesten jaarlijks verschillende activiteiten voor kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 16.  Deze activiteiten worden bedacht, voorbereid en uitgevoerd door een grote groep, enthousiaste vrijwilligers.

Veel van hen hebben als kind zelf ook deelgenomen aan verschillende projecten die het VKF organiseert. Zij steken nu de handen uit de mouwen om een nieuwe generatie kinderen tijdens de zomervakantie een leuke, leerzame en sociale tijdsvoorziening te bieden.

Stichting Vakantie Kinderfeesten

Stichting VKF organiseert nog steeds activiteiten voor de Dordtse jeugd!

Zelf was ik droog 16 jaar toen ik voor het eerst bij de Stichting VKF aan de slag ging. Zonder enige ervaring in het werken met kinderen, zonder opleiding en zelfs zonder enige vorm van training begeleide ik kinderen tijdens het spelen spelletjes, sportieve activiteiten, zingen, muziek maken en wat al niet meer!

“Met bepaalde kinderen had ik anders om moeten gaan. In sommige situaties had ik anders moeten handelen”

Ik wist niets over de achtergrond van de kinderen, kende hun ouders niet, geen idee van eventuele gedragsproblemen, geen inzicht in de thuissituatie, kortom: ik droeg de verantwoording over kinderen waar ik totaal niets van af wist.

Dat ging meestal prima, maar soms ook niet….

De jongen op het luchtkussen die vanuit het niets opeens heel agressief werd. Dat meisje waar niemand mee wilde spelen. Dat hyperactieve kind die maar door bleef gaan met zuigende opmerkingen bleef maken. Dat ventje die altijd zoek was of dat meisje die nergens aan mee deed, maar aan het eind van de dag wel zei dat een fantastische dag had gehad.

Ik reageerde steeds op gevoel en handelde zoals ik dacht dat er gehandeld moest worden. Dat ging meestal goed, maar soms ook niet. Die jongen trok ik met twee flinke rukken van het luchtkussen af. Dat meisje liet ik voor wat ze was. Ik maakte zuigende opmerkingen terug en stopte na verloop van tijd met zoeken (die knaap komt wel weer terecht).

Met bepaalde kinderen had ik anders om moeten gaan. In sommige situaties had ik anders moeten handelen. Ik was 16, wat wist ik nou van kinderen? Ik handelde met goede bedoelingen en naar eer en geweten. En toch…..soms is dat simpelweg niet genoeg!

Inmiddels  alweer 22 jaar onderwijzer

In de jaren tussen toen en nu heb ik een opleiding als leerkracht gevolgd. Ruim tien jaar voor de klas in Nederland gestaan en daarna op meer dan 10 scholen in onder andere de Malediven, Bangladesh, Sri Lanka, Peru en Cambodja gewerkt. Soms als leerkracht van dezelfde groep, soms als directeur van de school en soms als vrijwilligerstoerist.

Het is natuurlijk niet te vergelijken met het begeleiden van kinderen tijdens vakantieactiviteiten, maar de basis is onveranderd: ik doe wat ik doe met de beste bedoelingen en naar eer en geweten. Dat ik nu situaties wel goed inschat en op een effectieve manier mee om kan gaan, vanzelfsprekend door ervaring, kennis en opleiding.

Kinderen in ontwikkelingslanden hebben per definitie al een achterstand. Een achterstand op jou! Je komt immers uit een andere cultuur, waar andere waarden en normen gelden. Je hebt verwachtingen, ideeën, idealen en zal met goede bedoelingen en naar eer en geweten omgaan met situaties zoals die zich presenteren.

Daarbij zul je fouten maken, dingen verkeerd inschatten en soms zelfs spijt hebben dat er geen enkel manier is om iets dat je verkeerd hebt aangepakt weer recht te breien.

En daar is niets mee!

Kinderen zijn kinderen en overal ter wereld kom je kinderen tegen die strontvervelend, hyperactief, superintelligent,  dramatisch, verwend, teruggetrokken, nors, negatief, sociaal en wat al niet meer zijn. Overal ter wereld vertonen kinderen hetzelfde primaire gedrag.

Hoe dat gedrag zich verder ontwikkelt, verloopt niet anders dan bij Nederlandse kinderen. Hun gedrag ontwikkelt zich onder invloed van de cultuur waarin ze opgroeien, religieuze grondslag, sociale status, leefomstandigheden en bovenal hun levenservaring.

Meer weten? Bekijk het overzicht van artikelen over Vrijwilligerswerk In Het Buitenland.

Natuurlijk kun je daarmee werken

Je hebt misschien zelf kinderen, opgepast op neefjes en nichtjes, activiteiten georganiseerd op de camping, de speeltuin of de sportvereniging. Misschien volg je zelfs al een studie als leraar, maatschappelijk werker of psycholoog. Wat je ook doet en wie je ook bent: zolang je met goede bedoelingen aan de slag gaat en handelt naar eer en geweten, is er wat mij betreft geen enkel bezwaar in het werken met kinderen, waar ook ter wereld!

Op die paar uitzonderingen na…

Bij kinderen die opgroeien onder erbarmelijke omstandigheden of schokkende levenservaringen hebben opgedaan, ontwikkelt het gedrag zich vaak in extremen. Kinderen die opgroeien in oorlogsgebieden ontwikkelen vaak extreme angstgevoelens. Ze zijn sneller agressief, trekken zich terug en vertonen vaak extreme vormen van wantrouwen tegen zowel leeftijdsgenoten als volwassenen.

kindsoldaten

Voormalig kindsoldaten ontwikkelen vaak extreem psychologische stoornissen.

Ook kinderen die opgroeien in weeshuizen of op straat, kinderen die seksueel of fysiek mishandeld zijn en kidneren die langdurig zijn opgesloten of afgezonderd van de buitenwereld vertonen vaak zeer afwijkend gedrag.

Eén verkeerde benadering kan al onherstelbare schade aanrichten.

Kinderen uit deze kwetsbare groepen, vragen om een andere benadering. Goede bedoelingen en handelen naar eer en geweten, zijn simpelweg niet voldoende. Deze kinderen zijn vaak gebaat bij een langdurige, stabiele situatie waarin met professionele hulp problemen worden aangepakt.

Hierbij is het belangrijk dat kinderen te maken hebben met dezelfde gezichten, dezelfde aanpak, dezelfde regels en steeds dezelfde (bekend en vertrouwde) reacties op hun gedrag.

Een verkeerde handeling, een verkeerd woord of een foute aanpak van een situatie, kan er zomaar toe leiden dat het dagen of zelfs weken duurt voordat het kind zich heeft hersteld. Een verkeerde benadering kan dus zowel op korte als lange termijn onherstelbare schade bij het kind aanrichten.

Daar mag, zou en moet je als mens niet verantwoordelijk voor willen zijn!

Wel of Niet Werken met (kwestbare) kinderen in het buitenland?

Als vrijwilliger werken met kinderen is een geweldige ervaring: in Nederland en daarbuiten. Hun enthousiasme, leergierigheid, brede glimlach en dankbaarheid zal je voor altijd bijblijven. Jouw bezoek zal hun wereld weer wat breder maken en vrijwel altijd een positieve toevoeging zijn,

Wederom: uitzonderingen daargelaten!

Werk niét met kwetsbare kinderen!

Gewoon nooit en nergens. Bedenk dat het (betaald of vrijwillig) in Nederland onmogelijk is om zonder de juiste papieren en een Verklaring Omtrent Gedrag te werken in een weeshuis, jeugdgevangenis, psychiatrische inrichting of blijf-van-mijn-lijf huis. Daar zijn goede redenen voor!

Kinderen worden daarmee beschermd tegen onkunde, onwetendheid en verkeerde bedoelingen. Het biedt een stukje garantie dat ze de behandeling en benadering krijgen die ze verdienen en waar ze recht op hebben. Waarom zou je dat negeren, wanneer het om kinderen in een ver en vreemd land gaat?

Kwetsbare kinderen hebben recht op goede medische en psychische zorg in een verantwoorde omgeving. Kun je die niet bieden, blijf weg! De kans dat je meer schade aanricht dan goed doet, is levensgroot en zou je simpelweg niet moeten willen nemen.

Heb je wel de juiste opleiding gevolgd, specifieke kennis in huis, voldoende ervaring en kun je een Verklaring van Gedrag overleggen? Dan heb je wat mij betreft alles in huis om op een verantwoorde manier – óók in buitenland – kwetsbare kinderen van de juiste zorg en aandacht te voorzien.

Werk wél met al die andere kinderen!

Ze leren over andere landen, andere talen, andere gewoontes en andere regels. Je voorziet van een ervaring die geen enkele local hen kan bieden en daar zullen ze je aan het eind van je verblijf met een brede glimlach voor bedanken.

Ik zeg: doen!

Kies een prachtige locatie uit, zoek naar activiteiten die bij je passen, boek en vertrek. Accepteer dat niet alles zal gaan zoals je verwacht en dat er momenten zullen zijn waarin je geen idee hebt wat te doen of hoe te reageren. Leer, geniet en laat een onuitwisbare indruk achter op de kinderen waarmee je gaat werken!

Werken in het buitenland is een geweldige ervaring en werken met kinderen maakt het wat mij betreft dubbel zo leuk.  Je zult niet alleen waardevolle herinneringen mee terug naar huis nemen, maar misschien wel overwegen of (of bevestigd krijgen) dat werken met kinderen, bijvoorbeeld in het onderwijs of de gezondheidszorg jou op het lijf geschreven is!.