#1 – De burgeroorlog is wel afgelopen, maar toch!

In mei 2009 eindigde een 26-jarig burgeroorlog tussen de Tamil Tigers die onafhankelijkheid eisten en het Sri Lankaanse regeringsleger. De Sri Lankaanse overheid is door de Verenigde Naties beschuldigd van oorlogsmisdaden en tot op de dag van vandaag worden de voormalige oorlogsgebieden strak gereguleerd door het overheidsleger.

Ondanks dat deze oorlog al geruime tijd is afgelopen, is het nog steeds een zeer actueel, gevoelig en complex onderwerp. Vermijd discussies over de burgeroorlog en beantwoord ogenschijnlijk oppervlakkige vragen die gerelateerd zijn aan de burgeroorlog met een ontwijkend antwoord.

#2 – Rijden onder invloed is heel normaal

Sri Lankanen hebben nooit gehoord van de uitdrukking ‘Drankje op, laat je rijden’. Een tuktuk-driver die straalbezopen achter het stuur zit, is geen uitzondering. Hem  aan het verstand proberen te brengen dat drinken en rijden erg gevaarlijk is, zal aan dovemansoren gericht zijn.

Pas op bij wie je instapt en ontwikkeld zich tijdens het rijden een gevoel van ‘Volgens mij….’ maan de bestuurder direct tot stoppen en stap uit. De rijstijl van Sri Lankaanse bestuurders is al knap beroerd, als daar ook nog eens een vleugje alcohol bij wordt geschonken, is het simpelweg vragen om problemen.

#3 – ‘No problem!’ betekent vaak: ‘Ik weet nog niet hoe, maar ik ga het regelen’

Een stekker voor je laptop vinden of de tuktuk-drivervragen om naar de ambassade te rijden? Luister goed naar de reactie van de persoon waarop je een beroep doet!

Sri Lankanen zijn echt schatten van mensen en willen jou heel graag verder helpen met vanalles en nog wat. Doe je een beroep op z, dan zullen ze altijd proberen aan je verzoek te voldoen. Helaas hebben ze ook vaak geen flauw idee hoe ze dat precies kunnen doen. Krijg ik als reactie op een verzoek de opmerking ‘No problem!’ dan weet ik hoe laat het is en vraag ik de persoon het hemd van het lijf om te voorkomen dat er allerlei (vaak onnodige) actie wordt ondernomen (vaak zonder het gewenste resultaat).

#4 – De Tsunami in 2004 heeft ook Sri Lanka in de ziel geraakt

Op 26 december 2004 werd ook de zuid- en oostkust van Sri Lanka getroffen door de allesverwoestende tsunami. Meer dan 36.000 mensen kwamen om het leven of zijn vermist. Onder de doden ook de slachtoffers van de Sri lanka Tsunami train wreck, ’s werelds grootste treinramp, waarbij mee dan 1700 doden vielen.

Wie de oost- of zuidkust van Sri Lanka bezoekt, zal tot op de dag van vandaag geconfronteerd worden met de schade die de tsunami aanrichtte. Veel locaties zijn nauwelijks herbouwd en gelaten voor wat ze zijn. bewoners van veel kustplaatsen zullen de tsunami in hun verhalen regelmatig aanhalen en wijzen op de nalatigheid van de Sri Lankaanse overheid. In de rest van het Sri Lanka zal men het nauwelijks meer hebben over de Tsunami en het kan je dus wat overvallen als je tijdens je rondreis opeens zo intens geconfronteerd wordt met de nog steeds zicht- en voelbare gevolgen.

#5 – Sri Lank is duurder dan je denkt

Niet alles in Sri Lanka is zo goedkoop als in populaire vakantiebestemmingen als Cambodia, India of Thailand. Natuurlijk: vergeleken met prijzen in Nederland en België, is Sri Lanka nog steeds een voordelig vakantieland, maar zo af en toe zul je toch even schrikken.

Zo zijn prijzen voor tabak en alcohol vergelijkbaar met dei in Nederland en soms hoger. Dergelijke producten worden geïmporteerd en er wordt belasting over geheven.  Het eten is gelukkig wel een stuk voordeliger, al geldt ook daar dat importproducten zoals bijvoorbeeld kaas, vergelijkbaar geprijsd is.

#6 – Eeen excursie zonder gids kun je (meestal) vergeten

Zo zijn prijzen voor tabak en alcohol vergelijkbaar met dei in Nederland en soms hoger. Dergelijke producten worden geïmporteerd en er wordt belasting over geheven.  Het eten is gelukkig wel een stuk voordeliger, al geldt ook daar dat importproducten zoals bijvoorbeeld kaas, vergelijkbaar geprijsd is.

#6 – Een excursie zonder gids kun je (meestal) vergeten

natuurpark Sri Lanka

Sri Lanka biedt een grote verzameling natuurparken

Dolfijnen spotten in Mirissa of het Wilpattu National Park bezoeken zonder gids? Vergeet het maar! De Sri Lankaanse overheid stelt voor excursies aan natuurparken en andere trekpleisters, het gebruik van een gids verplicht.

Er zelf op uit trekken zal dus lastig worden, mede doordat het voor buitenlanders erg lastig is een auto te huren. Je dient namelijk naast je Nederlandse of Belgische rijbewijs een internationaal rijbewijs te hebben waarin Sri Lanka nadrukkelijk op vermeld staat). Ben je van plan om een natuurpark te bezoeken, lees dan zeker de reviews op websites als Tripadvisor. Veel ervaringen van bezoekers zijn minder rooskleurig dan de websites van touroperators doen vermoeden.

#7 – Sri Lankanen zijn dol op westerlingen

Afgezien van het feit dat een blanke huidskleur in Sri Lanka als schoonheidsideaal wordt gezien, hebben westerlingen nog iets dat de Sri Lankaanse locals aanspreekt: ze spreken Engels! Iets dat Sri Lankanen heel graag onder de knie willen krijgen. Meer dan eens werd ik door totale vreemden aangesproken met de vraag of ze een gesprek met me mochten voeren, omdat ze graag Engels willen leren.

Het onderwijs in Sri Lanka is vergeleken met de regio relatief goed, maar niet te vergelijken met de kwaliteit van Westerse landen. Scholieren en studenten doen aan het eind van hun school- of studie een Cambridge examen waarbij kennis van het Engels min of meer bepalend is voor de uitslag.

#8 – Behalve de soep, wordt het eten HEET geserveerd!

Werkelijk overal gaat chilipepers doorheen en met uitzondering van toeristische gebieden, is het bijna onmogelijk maaltijden te verkrijgen die niet zijn bereid met chili’s of sterk gekruide specerijen.

Tijdens mijn verblijf in Sri Lanka deed ik regelmatig een beroep op zaken als MacDonalds, Pizza Hut en andere westerse foodketens die zo af en toe ook wat gezondere en niet-pittige maaltijden aanbieden. Short-eats (kleine hapjes) die de maag ook goed vullen, willen nog wel eens minder pittig zijn dan de rijst- en kipmaaltijden die (heb ik me laten vertellen) misschien wel erg heet, maar ook heel lekker zijn.

#9 – Er is werkelijk waar: ZO VEEL te doen en te zien!

Zelfs na een vierweekse rondreis door Sri Lanka waar je van de ene naar andere trekpleister hebt gereisd, zul je toch met het gevoel blijven zitten dat je heel wat gemist hebt. En dat klopt ook! Sri Lanka heeft een zeer bewogen geschiedenis. Daar zijn door heel Sri Lanka heen de sporen van zichtbaar. Het is menselijk onmogelijk om in een relatief korte tijd alle culturele en historische krenten uit de pap te halen. Een prachtige reden om gewoon nog een keer terug te komen!

#10 – Men blinkt niet uit in hygiëne

Sri Lankanen lijken het minder nauw te nemen met de hygiene. Zelfs in de wat duurdere hotels kan het je overkomen dat je kamer er fantastisch uitziet en van alle gemakken is voorzien, terwijl men in het toilet en de doucheruimte de nodige beestjes, haren en andere nare sporen hebben gelaten voor wat ze zijn.

Slaap je met of in de buurt van Sri Lankanen, dan is het rochelende geluid dat door de badkamerdeur of nabijgelegen kamers komt ook echt het geluid van rochelende locals. Lopend, uit de tuktuk of de auto spugen, praten en eten tegelijk, smakken en openlijk de bagger uit de neus verwijderen: het is voor veel Sri Lankanen niets om je druk over te maken.

#11 – Rondreizen in Sri Lanka kost heel veel tijd

Ondanks dat de wegen redelijk begaanbaar zijn en afstanden hemelsbreed best te doen zijn, duurt het vaak veel langer om op je bestemming te komen, dan je zou denken. Grootste oorzaak is het verkeer, dat vooral vroeg in de ochtend en tegen het eind van de middag ongekend chaos (en ongelukken) kan veroorzaken.

Op de bonnefooi door Sri Lanka reizen is daarom echt niet aan te bevelen. Er is namelijk met geen meter aan te geven is hoe laat je op een bepaalde bestemming aankomt. Uitzondering hierop is reizen per trein. Hierbij zijn reistijden vaak goed ingeschat en is het redelijk goed aan te geven hoe laat je ergens aankomt. Reizen per trein is sowieso een belevenis in Sri Lanka. Zoveel mooie en indrukwekkende dingen te zien onderweg: heb je de kans, dan zeker doen!

#- 12 eerst aankomen dan ophalen

heb je met een Sri Lankaan ergens afgesproken, verwacht dan niet dat hij of zij daar netjes op je zit te wachten. Zoals al aangegeven is het in Sri Lanka lastig te bepalen hoe laat iemand ergens aankomt. Locals zullen je vragen te bellen of SMS’en wanneer je op de aangegeven locatie aangekomen bent en dan pas in de auto of tuktuk stappen. Een slimme toerist sms’t 15 minuten voor aankomst op locatie dat ‘ie al aanwezig is (als je de aankomsttijd tenminste kunt inschatten)

#13 – Het weer is overal anders

Ondanks dat Sri Lanka -net als Nederland- slechts twee seizoen heeft, is het weer door Sri Lanka heen steeds verschillend. Het land kent gebieden die zowel ver boven als onder het zeeniveau liggen, waardoor het op veel locaties opeens onverwacht erg koud kan zijn.

Raadpleeg altijd de nodige weerberichten als je naar je volgende bestemming reist. Natuurlijk neem je liever niet teveel kleding mee, maar een trui of sweater kan in Sri Lanka net zo handig zijn als je bikini of zwembroek.

#14 Waar zijn toch die feestjes en party’s?

Helaas is er in heel Sri Lanka bar weinig nachtleven te vinden. Zelfs in de toeristische gebieden sluiten bars doorgaans rond middernacht hun deuren. Er zijn her en der wel disco’s te vinden, maar dat is erg locatieafhankelijk en je doorgaans zul je jezelf moeten vermaken met de de feeststemming die op veel stranden aanwezig is.

Uitzonderingen zijn de vele feesten die Sri Lanka rijk is. De verschillende godsdiensten in het land kennen elk hun eigen feestdagen en die worden door de overheid allemaal als nationale feestdag erkend.

Een eigen feestje bouwen, is overigens geen enkel probleem. Zeker niet wanneer je jezelf onder de locals bevind. Die zijn dol op onverwacht aangekondigde feestjes met een paar biertjes, hapjes en (voor de kwajongens onder u) een -streng verboden- rokertje met hallucinerende werking.

Naast het gebruik va drugs, is ook het drinken van alcohol en zelfs roken van sigaretten op de openbare weg strafbaar.  Als buitenlander zul je op roken van sigaretten of drinken van alcohol niet zo snel worden aangesproken (veel agenten spreken immers geen woord Engels). Ben je echter in gezelschap van een local, dan kunnen de problemen juist groter zijn en een (onderhandse) boete vaak onafwendbaar. Wat drugsgebruik betreft, geldt ook voor toeristen hetzelfde strenge anti-beleid.

# 14 – Zonnebrandcrème en tampons meenemen

De aanbeveling over het meenemen van tampons komt van een Engelse vriendin die maar bleef klagen dat er in heel Sri Lanka geen fatsoenlijke tampons te verkrijgen zijn…..ik weet het: ik kon er toen niets mee en zet het er nu maar gewoon bij.

Wat de zonnebrandcrème betreft spreek ik wel uit eigen ervaring: de omstandigheden in Sri Lanka zijn vaak optimaal voor een zeer snelle en effectieve zonnesteek, dus ben je daar extra gevoelig voor, dan zeker een goede zonnebrandcrème meenemen.

#15 – Verschillende religies leven vreedzaam naast elkaar

De drie meest voorkomende religies in Sri Lanka zijn het Christendom, de islam, het hindoeïsme en het boeddhisme. De meerderheid van de bevolking is boeddhist (70%),  iets minder dan 10% zijn hindoes, gevolgd door 8% moslims en 7% christenen.

Ondanks dat de verschillende religies elkaar ook in Sri Lanka met argusogen bekijken, is Sri Lanka een mooi voorbeeld van een geslaagde multiculturele samenleving. De regering erkent alle belangrijke godsdiensten, staat de bouw van kerken, moskeeën en tempels niet in de weg en alle belangrijke feestdagen van elke religie worden gerespecteerd.

#16 – We eten, drinken en vertrekken weer!

Samen eten is een belangrijke gebeurtenis onder de Sri Lankaanse bevolking. Hierbij draait alles ook letterlijk om het ‘samen eten’. Hierbij hoef je niet te converseren of gezellig te doen: je eet, drinkt en gaat weg.  Ben je uitgenodigd voor een trouwerij, verjaardag of andere feestelijkheid, dan is het gebruikelijk een cadeautje mee te nemen. Fruit mag, maar liefst een bruikbaar cadeau met een mooi papiertje eromheen. Niet wachten op de reactie bij het uitpakken, want het cadeau wordt pas uitgepakt als alle gasten verdwenen zijn.

#17 – Veel zien? Boek vooraf, boek erkend!

Ben je van plan om vooral heel veel te zien van Sri Lanka, dan doe je er verstandig aan je vakantie of een deel van je rondreis te laten verzorgen door een erkende reisorganisatie. Zij weten precies welke lokale touroperators betrouwbaar zijn en zullen er alles aan doen om je reis zo soepel als mogelijk te laten verlopen.

Een gewaarschuwd mens telt voor twee, dus nogmaals: zelf je rondreis door Sri Lanka regelen kost je een hoop energie, levert je absoluut frustratie op en kost zonder enige twijfel veel meer dan wanneer je jouw rondreis deels of geheel laat verzorgen.

Geen rondreis?

Ben je van plan om zoveel als mogelijk op dezelfde plek te blijven, dan is het wel weer interessant om dit zelf te regelen. Je bent dan wel vaak voordeliger uit en communiceert meestal direct met het hotel waar je verblijft.

#18 – Neem een wereldstekker mee!

Door heel Sri Lanka heen kom je verschillende stopcontacten tegen: met twee dunne, ronde stekkers, twee dikke, dunne of drie platte stekkers. Heel irritant als je steeds op zoek moet naar een nieuwe stekker en uiteindelijk een hele verzameling stekkers mee moet slepen. Echt waar: doe jezelf een groot plezier en koop in Nederland een goede wereldstekker!

#19 – WIFI is niet vanzelfsprekend

Grotere hotels en de wat betere guesthouses en restaurants hebben vaak gratis WIFI, al dan niet met een wachtwoord. Voor de rest geldt dat je het best een aparte simkaart kunt kopen. Die kun je vervolgens opladen met krediet en daarmee kun je vervolgens een internetpakket kopen.

Simkaarten zijn te koop bij de vele telecomwinkeltjes die je vrijwel overal tegenkomt. Tijdens mijn verblijf gebruikte ik Dialog. deze provider biedt door vrijwel heel Sri Lanka een goed bereik. Uitzonderingen zijn de gebieden in het noordwesten (die overigens vaak niet toegankelijk zijn voor toeristen) en de hoger gelegen gebieden, zoals Sigiria en Adams Peak.

#20 – Hotels zijn niet altijd hotels

Door heel Sri Lanka zul je borden met ‘Hotels’ tegenkomen. Ondanks dat de naam een warm bed doet vermoeden, vind je er echter alleen warme maaltijden. Waar de oorsprong vandaan komt, geen idee.

#21 – De munteenheid van Sri lanka is de Sr Lankaanse Rupee (Roepie)

Een euro is ongeveer 175 Sri Lankaanse rupee waard en dat is stukken minder dan 10 jaar geleden toen men voor een euro nog maar 100 rupee kreeg. Dat zegt veel over de kracht van de eur, maar misschien nog meer over de economische ontwikkelingen in Sri Lanka.

Betalen met dollars is niet gewoon en kan doorgaans alleen in de meer toeristische gebieden, in hotels en bij het beken van excursies. Geldautomaten zijn te vinden in de grotere steden. In kleine dorpjes is vaak geen geldautomaat beschikbaar, dus wie rondreist zorgt ervoor voldoende contant geld op zak te hebben.

#22 – Sri Lanka ligt onder vuur van de Verenigde Naties

De Sri Lankaanse overheid zou zich volgens de Verenigde Naties zowel tijdens, maar met name in de nasleep van de burgeroorlog, schuldig hebben gemaakt aan het schenden van de mensenrechten. verhalen van kapen waar Tamil Tijgers en hu familie opgesloten, gemarteld en vermoord worden doen zowel binnen en buiten Sri Lanka de rondte.

De locals lijken daar minder mee bezig te zijn. Voor hen bracht de overwinning van het Sri Lankaanse leger rust en vrede terug in het land. Zij hebben geen goed woord over voor de Tamil Tijgers en doorgaans trekken zich -net als de Sri Lankaanse overheid- weinig aan van internationale kritiek.

#23 – Corruptie kent diepe wortels in Sri Lanka

Grote hotel- en restaurantketens, touroperators en andere exploitanten van toeristische trekpleisters hebben vaak banden met regeringspartijen en hooggeplaatste legerofficieren. Ook het politieapparaat draait overuren wanneer het op corruptie aankomt: ter onderhoud, niet ter bestrijding!

Locals die in contact komen met de politie, zullen standaard in de buidel moeten tasten om een hogere boete of gevangenisstraf te ontlopen. Dat wil niet zeggen dat ze daarmee de straf ook gelijk afkopen, het voorkomt alleen dat de boete of straf nog hoger uitvalt.

Toeristen zullen nauwelijks met corruptie te maken krijgen, behalve als er misstanden worden geconstateerd in het bijzijn van locals. Zo mocht ik tien jaar geleden netjes 1000 rupees onder de pet van oom agent schuiven, nadat ik samen een lokale vriend in het openbaar een sigaretje had opgestoken.

#24 – Roken op de openbare weg is verboden

Een sigaretje opsteken tijdens je wandeling naar het strand of de supermarkt, is geen probleem, mits je dit buiten het zicht van ‘het publiek’ doet. De exacte regel is een beetje vaag, maar past een beetje in de algemene gedachte dat roken op straat, waar andere er last van kunnen hebben, onbeschoft en a-sociaal is.

Ben je fervent roker en kun je de drang niet onderdrukken, zoek dan een weggetje van de hoofdweg op en steek daar je sigaretje op.

#25 – Nee betekent gen ‘Nee’

Net als Indiërs, schudden ook Sri Lankanen hun hoofd van links naar recht als teken dat ze instemmen met wat de andere persoon zegt. Ze schudden ‘Nee’, maar bedoelen feitelijk ‘Ok, in orde, mee eens’. In het begin is dat even wennen, maar naar verloop van tijd valt het je waarschijnlijk niet eens meer op.

Een verzoek met een concreet ‘Nee’  beantwoorden, wordt overigens – net als in veel andere Aziatische landen – als onbeschoft gezien. Dit hangt een beetje af van de situatie en de persoon die je tegenover je hebt. Kinderen krijgen bijvoorbeeld gewoon ‘Nee’ te horen. Bij gesprekspartners met dezelfde sociale status zal men altijd proberen een negatief antwoord te verpakken. Zo wordt vaak een reden gebruikt om het direct ‘Nee’ antwoorden te omzeilen.

#26 – Meer koeien dan auto’s

In het Hindoeisme worden koeien gezien als heilige dieren. Dit, omdat ze de mens van melk voorziet en van groot belang is bij het produceren van landbouwproducten. In Sri Lanka lopen koeien vrij op straat en wordt hen geen strobreedte in de weg gelegd om te gaan en staan waar ze maar willen.

#27 – Reizen per trein: kies een goed tijdstip

Reizen per trein in Sri Lanka is zonder twijfel een van mijn meest memorabele ervaringen. de trein raast dwars door krotten- en woonwijken, rijstvelden, bergen en dalen en dat biedt een vaak verrassend en adembenemend uitzicht.

De trein is echter ook de meeste voordelige manier van reizen in Sri Lanka. Tussen 5 en 9 uur in de ochtend en 16:00 en 19:00 in de namiddag, zijn treinen afgeladen met duizenden arbeiders die naar hun werk of weer naar huis gaan. Je doet er verstandig aan om vooral rond de grotere steden niet op deze tijdstippen te reizen.

Op vrijdagavond reizen veel mensen uit grotere steden per trein naar huis om op zondag weer terug naar hun boarding te reizen. Ook op deze momenten zijn treinen vaak afgeladen met studenten en arbeiders.

#28 – Reizen per bus

Reizen per bus is in Sri Lanka bijna een topsport. In- en uitstappen gaat vaak terwijl de bus nog rijdt en ‘Vol = vol’ kent men niet in Sri Lanka. Ook al lijkt het alsof de bus afgeladen is, er kan (blijkbaar) altijd nog iemand bij.

Sri Lanka kent twee verschillende soorten busmaatschappijen: de particuliere busdiensten en die van de overheid. Overheidsbussen zijn vaak slecht onderhouden en bieden minder comfort. Daar staat tegenover dat de chauffeurs zelden haast maken en zich aan een tijdschema houden.

Particuliere busdiensten bieden meer comfort zijn een fractie duurder en een stuk gevaarlijker om mee te reizen. Op een route rijden vaak meerdere bussen die beheerd worden door particulieren en allemaal willen ze zo veel mogelijk passagiers onderweg oppikken. Dit gaat vaak gepaard met roekeloos rijgedrag en gevaarlijke situaties, zowel in de bus als daarbuiten.

#29 Thee, thee, thee

Sri Lanka is het op vier na grootste thee producerende land ter wereld. Alleen China, India en Kenia exporteren jaarlijks meer thee. De thee-industrie is een van de grootste in Sri Lanka en biedt arbeid aan ruim een miljoen Sri Lankanen.

#30 – Nederland zwaaide ooit de scepter in Sri Lanka

In 1638 sloot koning Rajasinghe II een verdrag met Nederland waarin werd afgesproken dat Nederland het monopoly zou krijgen over handel op het eiland, op voorwaarde dat de Hollanders de Portugezen van het eiland zouden verdrijven.

Het verdrag werd door beide partijen geschonden. De Hollanders veroverden de hoofdstad Colombo en tegen het jaar 1660 was vrijwel het hele eiland onder bewind van de Nederlanders.  Het bewind van de Hollaners duurde tot duurde tot 1796. Zij werden verjaagd door de Britten.

In sommige plaatsen zijn nog oer-Hollandse elementen terug te vinden. Zo vind je in Fort Galle niet alleen oud-Hollandse architectuur, maar worden tot op de dag Nederlandse straatnamen gebruikt.